Yazı Detayı
19 Eylül 2013 - Perşembe 00:52 Bu yazı 851 kez okundu
 
Interface - Net Effect: Okyanustan Alıp, Okyanusa Vermek
Zuhal Nakay
zuhalnakay@yahoo.com.tr
 
 

Okyanusun o göz alıcı ve adeta ürperten derinlikteki mavisinden etkilenmeyenimiz var mıdır?

Bu maviliği iç mekânlarda kullanmak ister miydiniz?

Bunu yaparken, yani okyanusu ayaklarınızın altına sererken, okyanusun kendisine de katkıda bulunmak hoşunuza gider miydi?

Kuşkusuz, üzerinde düşünmeye değer bir konu. Dünyanın en büyük karo halı tasarımcısı ve üreticisi olan Interface işte tam bu sorulara Net Effect serisiyle çok ilginç bir çözüm sunmuş. Bu ürünün tasarımcısı olan David Oakey, radyoda bir saate yakın dinlediği Sylvia Earle'ün okyanusların sürdürülebilir korunması hakkındaki konuşmasından çok etkilenmiş. Aynı kaygıları taşıdıklarını fark etmiş ve okyanusları korumadıkça, toprağın korumasıyla ilgili tüm uğraşların da boşuna gideceğini anlamış.

Böylece tasarımlarında en değer verdiği konu olan doğadaki dokuları yansıtma ve onlardan öğrenme prensibini, okyanusla ilgili olarak da hayata geçirmeye karar vermiş. Kare ve dikdörtgenin zorlayıcı boyutları içinde tasarlıyor olmasına karşın Oakey, okyanusun tüm görsel cazibesini, suyun yeşil mavisinden, kumsalın altuni ve kayaların gri tonlarına kadar, her katmanıyla beraber koleksiyonuna yansıtmayı başarmış. Kare ve dikdörtgen tasarımları farklı şekillerde kullanarak, sahile vuran dalga etkisi kadar, geometrik desenlerle de modern ferah mekânlar yaratmayı mümkün kılmış. Dünyaca ünlü mimar ve köprü ustası Santiago Calatrava'nın Milwaukee Sanat Müzesi'ndeki günümüz tabiriyle"ikonik" tasarlanmış mekân anlayışında, bunun en güzel uygulamalarını görmek mümkün.

Sükûnet ve dinginlikle özdeşleştirilen mavi, günümüzde de en popüler renklerden biri olma iddiasını sürdürmektedir. Mimarlar doğayı iç mekânlara taşıyan tasarımlara ağırlık verirken, aynı eğilim moda dünyasında da gözlemlenmektedir. Aynı şekilde tüm dünyada dönüştürülmüş malzemeyi kullanma eğilimi de yaygınlaşıyor. Genç kuşakta da sürdürülebilir ürün ve çözümlere sıcak bakan farklı bir dünya algısının geliştiğini görmek mümkün.

Buna karşın mavinin en yoğun ve de özgün tonlarda var olduğu okyanuslar gittikçe daha da hızlı bir şekilde çöplüğe dönüşüyor. Geçtiğimiz yarım yüzyıl içersinde mercan resiflerinin yarısı yok oldu. Okyanusların dünya sularının ve dolaysıyla biyosferin 97'ini oluşturduğunu göz önünde bulundurursak, bizim için ne kadar önemli bir hayat kaynağının dengesini bozmakla meşgul olduğumuz ortadır. Artık geride kalan el değmemiş doğal sistemleri kurtarmak ve hasar görenleri onarmak zamanı gelmiştir. Hem de acilen.

ECONLY Rejenerasyon Sistemi bu konuya katkıda bulunan yenilikçi bir sanayi yöntemi geliştirdi. Bu yöntemle tüketim öncesi atıklar, balık ağları, kullanılmış halı ve tekstil tüyleri gibi ürünlerden, bakir ürünle aynı kalite ve özelliklere sahip 100 geri dönüştürülmüş ECONLY naylonu elde edilmektedir. Ancak iş bununla da bitmiyor. Bu geri dönüşümle beraber toplumsal değişimler de desteklenebiliyor ve tedarikçiden, üretici ve son tüketiciye kadar zihniyet değişikliği ve yaşam koşullarının iyileşmesi sağlanabiliniyor.

Bu alanda Interface ile küresel çapta işbirliği yapan ve güçlenen Aquafil, teknoloji, araştırma, tasarım ve sürdürebilirlik konularında kendini durmadan geliştirmektedir. Filipinlerdeki yoksul toplum ada halkının denizi kirleten ve balık popülasyonunun daha da çok zarar görmesine neden olan atık balık ağlarını kaynak olarak kullanan Aquafil, bu bağlamda tüm savunmasız kıyı toplumlarına kapsayıcı bir iş modeli yaratmak için yeni bir yöntem tasarlama fırsatı buldu. David Oakey'in, Sylvia Earle ve okyanuslardan esinlenen bir koleksiyon tasarladığı haberini alınca da, hepsi bir araya gelip bütüncül ve de her açıdan sürdürülebilir bir üretim ve tasarım sürecini oluşturdular. Birçok seçeneği araştırırken, dünyadaki en önemli deniz ekosistemlerinden biri olan Danajon Resifi ve çevresindeki uzak topluluklara odaklanmaya karar verdiler. Danajon sahili kadar nazik ve önemli bir ekosistemde, atılmış ağlar son derece zararlı ve köylüler de çok yoksul. Bu yüzden programı oradan başlatmaya kararı aldılar.

Böylece ticari bir karo halı şirketiyle, okyanusun kıyısında balıkçılıkla geçinmeye çalışan yoksul bir ada halkı beraber çalışmaya başladı. Denizden ve sahilden toplanan atık ağlar, balıkçı topluluklarından alınıp, balyanalıp Aquafil'e gönderiliyor. Interface'in atık halı tüyleri de dâhil olmak üzere, her türlü atık naylonla karıştırılıp, şirketin ürünlerinin çoğunda kullanılan 100 dönüştürülmüş iplik haline getiriliyor. Interface de bunu, "Kareler ve kaplamalar kadar, arkasındaki öykü de harika!" diyerek özetliyor.

Atık ağların dönüştürülmesinin çevre koruması açısından yararı olduğu kesin. Ancak kapsamlı bir iş yaklaşımıyla, daha fazlası başarıldı. Ağların bedeli de dâhil, gelirlerin güvende olması için topluluk bankaları kuruldu. Böylece bu insanların tasarruf, ya da güç dönemlerde ailelerini desteklemeleri için kredi alabilecekleri veya mikro-sigorta yapma imkânları oldu. Çocuklarının eğitim görebilmesi umudu doğdu.

Korumacılık genelde yoksul toplumlarla birlikte çalışmayı gerektirir, ancak Net-Works sayesinde korumacılıkla beraber yeni bir gelir fırsatı da oluştu. Net Effect ile eş zamanlı olarak gelişen Net-Works vizyonu, dönüştürülmüş malzemeden arkasında "adil satılmış kahve" gibi toplumsal öyküsü olan yeni bir akım yaratmaktır. Bu kaynak programı olabildiğince geliştirip yaygınlaştırmak ve tedarikçi zincirini büyütmek için de Net-Works, ZSL (Zoological Sociaty of London) ve Aquafil ile beraber çalışılmaktadır.

Görüldüğü üzere artık mimaride de, tasarım, endüstri, çevre ve sosyal süreçler bir bütün olarak ele alınmakta ve sürdürebilir çözümlerle ürünler bu ortak çabanın sonunda meydana çıkmaktadır. Net Effect koleksiyonu bu anlamda öncü bir adım olarak görülebilir.

Net Effect, okyanusun güzelliğini tasarımlarıyla iç mekânlara taşırken, aynı zamanda bu tasarımları üzerinden de okyanusa güzelliğini iade etmektedir.

Bu mutlaka ki henüz çok küçük, ama o denli etkili bir adımdır:

Tasarlamak - Korumak - Yeni İş İmkânı Yaratmak

Yapı Endüstri Merkezi (YEM) ve Interface Londra temsilcisi Miriam Turner'in deyimiyle "içlerinde en güzel etkinlik mekânını" sunan Rahmi Koç Müzesi'ne bu girişimleri için teşekkür etmek isterim.

 
Etiketler: Interface, -, Net, Effect:, Okyanustan, Alıp,, Okyanusa, Vermek,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
13 Şubat 2020
Mimarlar Odası Ne İşe Yarar?
1364 Okunma.
14 Ocak 2020
Mimarlığın Gerisinde Kalan Siyaset
2775 Okunma.
17 Aralık 2019
Mimarlık Tarihinde En Çok Göz ardı Edilen 10 Kadın
304 Okunma.
13 Kasım 2019
Otizm nedir biliyor muyuz?
421 Okunma.
26 Ağustos 2019
Kamusal Alan ve Siyaset
947 Okunma.
20 Temmuz 2019
Modern Binaların Tuvaletleri Kokar mı?
717 Okunma.
16 Haziran 2019
DDR: Mimarlık ve Siyaset
1305 Okunma.
05 Nisan 2019
PNR.istanbul - “Değişim I: Yeni”
1474 Okunma.
20 Mart 2019
İkonik Kentsel Yaşam Alanı Kazandırmak
1607 Okunma.
15 Ocak 2019
Kentsel Yaşam Alanı Kazandırmak
5179 Okunma.
29 Aralık 2018
Yapay Zekâ Çağında Mimari Tasarım
1472 Okunma.
02 Kasım 2018
Doğru otopark çözümü neden önemli?
1423 Okunma.
02 Ağustos 2018
Modern Mimarlık Tarihinin Parçası Olarak Otopark Yapıları
984 Okunma.
07 Kasım 2017
Çirkinliğin Estetiği
800 Okunma.
04 Kasım 2017
ŞEHİR 2.0: Yeni Habitat! / 19.10.17
784 Okunma.
24 Kasım 2016
Konut Konferansı 2016: Erişilebilir Mimarlık 23/11/16
809 Okunma.
02 Haziran 2016
Star Wars'un Neo-Osmanlı Versiyonu
755 Okunma.
30 Nisan 2016
EKODesign 2016 – Yeni Nesil Yeşil
741 Okunma.
23 Nisan 2016
BIM 2016 – Türkiye nerede?
787 Okunma.
15 Mart 2015
Çölleşmiş Şehirler, Çölleşmiş Beyinler, Çölleşmiş Özgürlükler
714 Okunma.
10 Mart 2015
Vahdettin Köşkü'nün Katli
822 Okunma.
10 Mart 2015
Milyon dolar ediyor mu?
722 Okunma.
25 Şubat 2014
Daima Hizmet Daima Kalite?
720 Okunma.
05 Şubat 2014
Ama Biz Bunu Hep Söylüyorduk, Sayın Cumhurbaşkanı!
744 Okunma.
25 Kasım 2013
15 Yılda 15 Milyon Konut
761 Okunma.
03 Ekim 2013
BIM - Bilgi Çağında Mimari Tasarım
781 Okunma.
10 Eylül 2013
Milli Manevi Değerlerimiz Ve Mimari
789 Okunma.
10 Eylül 2013
Cepheler ve Kentler: Radikal Değişim
811 Okunma.
10 Eylül 2013
BIM - Kervan Artık Bilgisayarda Diziliyor
1041 Okunma.
06 Eylül 2013
Bunu Bize Yapmayacaktın, Umberto!
1017 Okunma.
Haber Yazılımı Yandex.Metrica