Yazı Detayı
25 Şubat 2014 - Salı 00:48 Bu yazı 1452 kez okundu
 
Daima Hizmet Daima Kalite?
Zuhal Nakay
zuhalnakay@yahoo.com.tr
 
 

İktidar ekranlarda "Daima Millet Daima Hizmet" adı altında yurdun genelinde yaptırdığı kamu binalarını sergiliyor. Seçimlere gittiğimize göre bunda yadırganacak bir şey yok, kaldı ki AKP her daim eserleriyle övünen bir liderin partisi. Bunda öncellikle sorgulanacak bir konu varsa, o da bu seçim reklamının hangi kaynaklarla finanse edildiği ve muhalefete bu konuda eşit hak ve imkân tanınıp tanınmadığıdır.

Sergilenen eserlere gelince, öncellikle mimari tarz olarak çok sorunlu olduklarını düşünüyorum. Çünkü farklı tarihi dönemlere ait mimari öğeleri kopya edip, günümüz yapım teknolojisiyle günümüz şartlarında tasarladığınız binaların üzerine "yapıştırmakla" özgün bir mimari elde edemediğiniz gibi, mimari estetik ve işlevselliği de yakalamanız mümkün değildir. Bu konuda Melih Gökçek'in iddialı projesi Ankapark Disneyland ile Selçuklu karışımı tarzıyla, iktidarın tüm kamu binalarına yansıyan muhafazakâr mimari tasarım kargaşasının ve bana göre zevksizliğinin en çarpıcı örneğidir aslında.

Aynı şekilde Haliç Metro Köprüsü de o ihtişamlı tarihi şehir dokusuna yabancı ve kaba kaçmıştır. Zaten onun tasarımı da dünyaca meşhur mimar/inşaat mühendisi Santiago Calatrava'nın eşsiz köprülerinin sayısız kopyalarından biridir, ne yazık ki. Eğer böylesi nadide bir şehir projesi için Calatrava gibi nadide mimarların davet edildiği uluslararası bir yarışma açılsaydı, görün bakın hangi güzel gerdanlıklar inci misali Haliç'in o eşsiz tarihi dokusunu süslerdi. Farklı köprü tasarımlarını kıyaslama ve kültürel turizm bağlamında sergileme şansımız da olurdu.

Ancak sadece Çamlıca veya Ataşehir Camii gibi anıtsal yapılar belli dar çevre ve kıstaslara göre tasarlanıp projelendirilmiyor, yukarıda bahsettiğim seçim reklamındaki sergilenen tüm diğer kamu binaları da aynı şekilde "içe dönük" olarak ihale ediliyor. Bunda kuşkusuz ki en önemli etken havuz payıdır. Çünkü ancak "sizden" olanları, verdiğiniz devlet ihalesi üzerinden ortak havuza bağışta bulunmaya ikna edebilirsiniz. Tersinden de sadece böylesi bağışta bulunmaya razı olabilecekleri devlet ihalelerine davet etmeniz elzemdir, eğer havuz payının ortaya çıkmasını istemiyorsanız.

Bu da sonuçta kalite ve fiyat açısından en iyi olanın değil de, bağış kapasitesi açısından en uygun olanının seçilmesi demektir. Yani ihaleleri dar çevrede tutarak hem kötü kaliteye ve kötü fiyata razı oluyorsunuz, hem de denetim mekanizmasını da devre dışı bırakarak, ihalelerin astronomik seviyelere çıkarak astronomik bağışlarla sonuçlanmasını sağlıyorsunuz. İktidarın imkanlarını kullanarak, toplumsal menfaati her anlamda çiğniyorsunuz. Bu da doğal olarak bina gibi gözle görünür eserlerde, tüm çirkinliği ve çarpıklığı ile ortaya çıkıyor.

Modern mimarinin yalın tasarımının hakkını vermek zorken, tasarımda tarihi sentezleri yakalamak gerçek anlamda ustalık ister. Bunun üstesinden ancak dünya çapında marka olmuş mimarlar gelebilir ki bunların içersine kendi tanınmış isimlerimizi de katmaktayım. Eğer bunu yapamayacaksanız ve bütçeniz küçükse, bölgenin malzemesini ve genel hatlarını içeren modern sade ve temiz bir mimariyle çok daha işlevsel, estetik ve özgün çözümler yakalamanız mümkündür. Bu bağlamda iktidarın reklamlarda sunduğu tüm binaların çok daha ekonomik ve estetik alternatifleri tasarlanabilirdi, eğer bu ihaleler bu ülkenin tüm vatandaşlarına açık olabilseydi. Kaldı ki, kopya cephelerle özgün yerel mimari adı altında çevresiyle tümüyle zıt yükseklikteki binaları dikmekte hiçbir sakınca görülmüyor.

Aslında bunun böyle olacağı daha belediye başkanlığı sırasında, doğru projelerin doğru fiyata birinci geldiği ihalelerin iptal edilip, el altından uygun görülen isimlere verilmeleriyle belliydi. Bunun sonucunda da hiç hak etmeyenler hiç hak etmedikleri projelere sahip olurken, çok önemli teknolojiler çok gecikmeli ve olması gereken kalitenin çok altında ülkemize gelebildi. Bu konuda hala sayısız parlak ama içi boş ambalajlarla göz boyanmaktadır, ne yazık ki. Hem de her meslek grubunda.

Aynı şekilde bu kadar çok yasa dışı dinlemenin ortaya çıkmasında da şaşırılacak bir şey yoktur, zira zamanında, "Yanlışınız yoksa dinlenmekten korkmayın" diyen Binali Yıldırım bu konuda adeta açık çek vermiştir. Ama mimariden farklı olarak, bu konudaki çirkinlik ve çarpıklık ancak kendi sesini duyunca fark ediliyor anlaşılan. Sosyal alandaki çarpıklığı ise şu twitter mesajımla özetlemek isterim:  "Maldivler Ebu Eyyub El-Ensari House'un mucidi Jet Fadıl, tanıtımda bir de köpekbalıklarına haşema giydirse süper olacak. Egzotik İslam tavan yapacak." Aslında Maldivler, bir yönüyle havuz ekonomisinin hangi muhafazakâr egzotik duraklara ve muhafazakâr egzotik meblağlara vardığının en çarpıcı göstergesi. Bundan sonraki aşamayı, emin olun ben de çok merak ediyorum.

Gönül gözüyle bakacak olursak, bunca yanlışın görünür hale bürünmesinde şaşılacak bir taraf yoktur:

Her devir kendi eserlerini ortaya çıkarır, özellikle de mimari alanda.

Her yanlış sonuçta kendi sahibini vurur, özellikle de siyasi alanda.

Her millet ve hizmet kendini gösterir, özellikle de kalite tabanında.

 
Etiketler: Daima, Hizmet, Daima, Kalite?,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
31 Ağustos 2021
Belediye, Tırtıl ve Türkiye’de Vatandaş Olmak
212 Okunma.
30 Ekim 2020
Bir Tutam İstanbul: Şişhane Yeraltı Otoparkı
15943 Okunma.
13 Mart 2020
Koronavirüs ve Home Office: Zorunluluktan Sürekliliğe
16732 Okunma.
22 Şubat 2020
Mimarlar Odasına 10 Yetiyor Olmalı
2080 Okunma.
13 Şubat 2020
Mimarlar Odası Ne İşe Yarar?
2223 Okunma.
14 Ocak 2020
Mimarlığın Gerisinde Kalan Siyaset
3463 Okunma.
17 Aralık 2019
Mimarlık Tarihinde En Çok Gözardı Edilen 10 Kadın
1359 Okunma.
13 Kasım 2019
Otizm nedir biliyor muyuz?
1118 Okunma.
26 Ağustos 2019
Kamusal Alan ve Siyaset
1713 Okunma.
20 Temmuz 2019
Modern Binaların Tuvaletleri Kokar mı?
1624 Okunma.
16 Haziran 2019
DDR: Mimarlık ve Siyaset
2105 Okunma.
05 Nisan 2019
PNR.istanbul - “Değişim I: Yeni”
2308 Okunma.
20 Mart 2019
İkonik Kentsel Yaşam Alanı Kazandırmak
2576 Okunma.
15 Ocak 2019
Kentsel Yaşam Alanı Kazandırmak
5943 Okunma.
29 Aralık 2018
Yapay Zekâ Çağında Mimari Tasarım
2154 Okunma.
02 Kasım 2018
Doğru otopark çözümü neden önemli?
2111 Okunma.
02 Ağustos 2018
Modern Mimarlık Tarihinin Parçası Olarak Otopark Yapıları
1727 Okunma.
07 Kasım 2017
Çirkinliğin Estetiği
1551 Okunma.
04 Kasım 2017
ŞEHİR 2.0: Yeni Habitat! / 19.10.17
1448 Okunma.
24 Kasım 2016
Konut Konferansı 2016: Erişilebilir Mimarlık 23/11/16
1678 Okunma.
02 Haziran 2016
Star Wars'un Neo-Osmanlı Versiyonu
1446 Okunma.
30 Nisan 2016
EKODesign 2016 – Yeni Nesil Yeşil
1370 Okunma.
23 Nisan 2016
BIM 2016 – Türkiye nerede?
1454 Okunma.
15 Mart 2015
Çölleşmiş Şehirler, Çölleşmiş Beyinler, Çölleşmiş Özgürlükler
1311 Okunma.
10 Mart 2015
Vahdettin Köşkü'nün Katli
1555 Okunma.
10 Mart 2015
Milyon dolar ediyor mu?
1352 Okunma.
05 Şubat 2014
Ama Biz Bunu Hep Söylüyorduk, Sayın Cumhurbaşkanı!
1311 Okunma.
25 Kasım 2013
15 Yılda 15 Milyon Konut
1378 Okunma.
03 Ekim 2013
BIM - Bilgi Çağında Mimari Tasarım
1961 Okunma.
19 Eylül 2013
Interface - Net Effect: Okyanustan Alıp, Okyanusa Vermek
1528 Okunma.
10 Eylül 2013
Milli Manevi Değerlerimiz Ve Mimari
1465 Okunma.
10 Eylül 2013
Cepheler ve Kentler: Radikal Değişim
1455 Okunma.
10 Eylül 2013
BIM - Kervan Artık Bilgisayarda Diziliyor
1654 Okunma.
06 Eylül 2013
Bunu Bize Yapmayacaktın, Umberto!
1649 Okunma.
Haber Yazılımı Yandex.Metrica